Uw zoekopdracht Uw zoekopdracht
PDF PDF Print

Naar zee als jongste motordrijver



Op de christelijke ambachtschool aan het Veluweplein volgde ik als jongste van vijf kinderen de opleiding machinebankwerken. Daarna ging ik aan het werk op de sleephelling Scheveningen. Na een jaar kwam ik terecht in de scheepsmotorenwerkplaats van rederij A. van der Toorn. Onze voorman was de alom bekende heer Janson. Ik had het daar erg naar mijn zin. Als ik 's avonds thuis kwam in ons huisje aan de Pietermanstraat stonk ik een uur in de wind van de gasolie, maar dat hoorde er gewoon bij.

Al zeg ik het zelf: ik was zeer behendig in mijn werk. Dat was onze reder ook ter ore gekomen. De nieuwe teelt was op dat moment net begonnen en de SCH 99 lag na de eerste reis zonder motordrijver. Die was ineens met de noorderzon was vertrokken. Of: 'hij had zijn goed eruit gehaald' zoals vissers dat zeggen. Ik moest dus op kantoor komen bij Ariebaas. Die stelde voor dat ik de nieuwe motordrijver op de SCH. 99 zou worden. Maar ja, ik was pas 16 jaar en acht maanden oud. Normaal gesproken moest je achttien jaar zijn en in het bezit van het diploma motordrijver. De reder maakte daarom een afspraak met de Scheepvaartinspectie. De volgende ochend mocht ik examen doen in kennis van wat er allemaal is en draait in een motorkamer. Na een uur bleek dat het wel goed zat. Ik kreeg dispensatie. Met daarbij wel de opdracht om de komende winter naar de Motordrijverschool te gaan in de Vijzelstraat.
Een nieuw leven begon. Ik was flink zeeziek, maar verantwoordelijkheidsgevoel stond bovenaan. De Kromhoutmotor draaide als een zonnetje. Met goed weer haalden we toch een mijl of zeven, soms acht met de wind 'op de bil'. Van de eerste monteur werd verwacht dat hij ook werk aan dek verrichtte. Met uit- en thuisstomen kwam de tweede monteur motorwacht meedraaien. Die had normaal aan dek als matroos zijn werk.

Het gereedschap aan boord was een simpele handboormachine, een voorhamer, een bacoh, een hamer en beitel en aan paar steeksleutels.
Ik genoot van de meeuwen die je leken toe te roepen: 'geluk, geluk, geluk.'En van de Jan van Genten met hun prachtige duikvluchten. En niet te vergeten van de 'Springers' (dolfijnen). Als zij een meter boven het water uitsprongen, had je geheid de andere dag een bries. Dat jaar heb ik de kracht van de natuur ervaren. Zij trekt zich niets aan van ons simpele schepsels. Toen de teelt vorderde, heb ik bij fotozaak Charles Smith in de Keizerstraat voor een bedrag van twintig gulden een Agfa-toestel gekocht. Geen poespas, weinig mogelijkheden, maar ik heb er aan boord een aantal mooie zwart-witfoto's mee gemaakt.

Vissers maakten in die periode lange dagen. 's Nachts om een uur klonk het 'Halen!' en dan kon er 's avonds om zeven of acht uur pas weer worden gerust. Daarna waren er twee wachten van 1,5 uur draaien en begon alles weer van voren af aan. Het mooie ervan was dat we soms iedere week konden thuisstomen. Onder het halen van de vleet (110 netten) kreeg ik meer en meer respect voor al die jongens en mannen, die zo hun brood verdienden. Velen van hen putten kracht uit hun geloof om door te kunnen gaan in dit zware, maar vrije leven op die altijd onberekenbare zee.

Piet de Graaf


Reacties: 1-2
Door Gast: Maarten1943 @ 2015-10-22 22:29:28
Vleet visserij
Test
Door Gast: Maarten Koek @ 2015-11-03 15:23:26
Visserij/motordrijver
Onderwerp: visserij

Mijn naam is Maarten Koek en ben van 1943.
Piet ik heb zoiets als jij ook mee gemaakt ,ten eerste kom je mij bekent voor.
Ik heb namelijk ook op de Motor drijverschool in de Vijzelstraat gezeten.
Een verhaaltje vooraf ben in Den Haag geboren maar toen woonde ik later bij mijn Ouders in Loosduinen.
Voor en na schooltijd altijd met mijn vader naar de tuin en daar was het al heel hard werken die tijd vanaf ongeveer 10 de jaar tot en met mijn 13 de jaar.
Ik had lager en voortgezet onderwijs gehad ,en toen ik niet meer naar school hoefde ging ik voor het eerst naar de tuin bij ene Koos Cock werken in vaste loondienst.
Was nog 13 jaar en toch ook nog speels ,ik werkte er hooguit 14 dagen toen ik op een middag naar elkaar ook een jonge jongen komkommers naar elkaar gooide en net kwam de baas binnen en zij er uit alle bij en dus mijn ontslag.
Kwam ik thuis zij tegen mijn moeder ik heb ontslag gehad "antwoordde mijn moeder " gaat dat nu al beginnen en toen zij ,zij je wilt toch gaan varen ga maar naar Scheveningen kijk maar of je daar op een logger kan varen.
Ik met de bus en tram 11 naar Scheveningen en langs enkele rederijen gegaan. Uiteindelijk kwam ik toen Bij rederij JJ terecht en werd daar aangenomen als afhouder op de Ambon Sch 35 was toen in de Maand Mei dus was ik 13 jaar en een Maand later op 17 Juni werd ik 14 jaar.
Ik heb daar 1 teelt op gevaren de Schipper was toen die tijd Leen Rog de broer van Bram Rog Sch 8.
Ik heb daar ook de langste reis mee gemaakt was in December toen zijn wij gaan vissen voor de kust voor Ierland en kwamen daar ook haast elke dag binnen in Waterfort of Dunmor.
Wij hebben toen Illegaal een paar nachten met een paar netten binnen de 3 Mijl zonen gevist en zaten de netten behoorlijk vol met haring maar buiten de 3 mijl s zone ving je niks.
Uiteindelijk gingen wij haring opkopen langs zij kwamen koppeltjes en gooide zij onze ruimen vol met haring ,en lagen wij zo als een plank op het water.
En toen door het Kanaal huiswaarts waar het toen ongeveer windkracht 4 was en omdat wij zo diep lagen kregen wij s nachts veel water over dek en ook voor door de roef raampjes kwam veel water naar binnen.
Na een paar dagen (waren haast 5 Weken) kwamen wij in Scheveningen aan en bleek later dat wij hoorden dat er onderweg schotten waren gebroken en dus al die haring voor puf (vismeel) werd verkocht.
In de winter de WW in 2 maanden en daarna de wintermaanden met een post wagen in een de toen nieuwe wijk Moerwijk post pakketje bezorgen, en de winter daarop kisten fabriek Honselersdijk en dan elke winter tot aan de nieuwe teelt naar de visserij school.
En in Mei 1957ben ik gaan varen als reepschieter op de Sch 201 de Sigurda bij Willem Rog en daar was Job Korvink toen eerste Motor drijver op.
Heb ik 4 jaar op gevaren ,in 1958 wonnen wij de haringrace ( en werden wij uitgeroepen als de grootste nieuws van die maand en kreeg Schipper Korvink een kist met duizend sigaren waar in allemaal kleine sigaren kistjes in zaten en kreeg dus elk bemanning s lid een kistje sigaren)

En toen Piet kom ik bij het verhaal van jou.
Ik moest nog 18 jaar worden.
Toen vroeg Job Korvink aan mij of ik tweede motor drijver wilde worden ik motordrijver..... , was wel regelmatig met Job in de machine kamer geweest en liet hij mij zien van hoe je water aan dek geeft en nog wat van andere onder delen in de machinekamer ,dat was het.
Maar echt motordrijver worden maar Job zij jo ik vertel wel wat je allemaal moet weten en oefenen met wat hulp werktuigen en hoofd motor te starten.
Ook ik naar Scheepvaartinspectie heel zenuwachtig ,als eerste werd aan mij gevraagd wat is het eerste wat je ziet als je de machinekamer in gaat.
Ik van alles opnoemen van wat je ziet als je de machinekamer in gaat maar nog steeds niet het goede antwoord gegeven ( wat is het dan?) hij zij het eerste wat je ziet is een brand blusser die in de ingang hangt.
Maar goed ik kreeg ook dispensatie en ging toen varen als tweede motordrijver was daar wel trots op en heb dat jaar veel geleerd.
Ik had in de winter maanden intussen mijn machinist Kustvaart diploma gehaald (paar Maanden eerder was ik gezakt voor de machinist visserij diploma)
In de teelt van 1963 ben ik aangemonsterd als eerste motordrijver op Sch 305 Maria van rederij (A den Dulk) en toen was Maarten de Bruin daar schipper op (met Maarten had ik eerder al een paar jaar op de Sch 201 gevaren) dus zodoende nam hij mij mee naar de Sch 305.
Daar heb ik nog 3 jaar (1966) op gevaren als eerste motordrijver.
En Hierna op de Sch 339 de Martina Bernadina 2 jaar.
Ja en toen naar de Militaire dienst bij de TD.
Om het verder kort te houden 1 jaar op de wilde Kustvaart als tweede werktuigkundige.
Daarna bij Shell 5 jaar binnenvaart tankers als eerste machinist (maar dat werd toen op geheven)
Ben toen verder gegaan als proces operator, heb ik nog bij gaan leren en dat heb ik nog 20 jaar gedaan.
Ben toen met mijn 50 ste met vervroegd pensioen gegaan al 22 jaar, heb er ook nooit spijt van gehad heb mij in al die jaren nooit verveeld.
Veel vrijwilligers werk gedaan en sporten o.a. wandelen (meer dan 3000 km per jaar)
Tennissen en elke maandag avond trimmen.
Ben ook al 36 jaar lid van een Aquarium vereniging (de Siervis Maassluis)

Gr Maarten Koek
Reacties: 1-2
Uw reactie
Naam (Log in): 
E-mailadres: 
Onderwerp: 
Bericht: