Voorwoord

In het kader van het oral history project Haagse Herinneringen, een initiatief van Bibliotheek Den Haag en het Haags Gemeentearchief, kwamen 16 Hagenaars bij elkaar aan de Verhalentafel Rondje om de kerk in de Centrale Bibliotheek aan het Spui. Gedurende zeven bijeenkomsten hebben zij herinneringen opgehaald aan hun persoonlijke ervaringen in diverse kerkgemeenschappen: de Doopsgezinde kerk, de Katholieke kerk, de Nederlands Hervormde kerk, de Gereformeerde kerk en het Apostolisch Genootschap.
De deelnemers lieten zich inspireren door een inleiding van historica Coos Wentholt, zij maakte een virtuele rondwandeling langs bekende en minder bekende kerken van Den Haag. Aansluitend is een bezoek gebracht aan twee Haagse kerken: de Heilige Jacobus de Meerdere in de Parkstraat en de Kloosterkerk. In het Haags Historisch Museum hebben allen zich laten fotograferen met een dierbaar voorwerp voor de tentoonstelling Mijn Den Haag, TOPSTUKKEN.

De deelnemers aan de Verhalentafel zijn of waren actieve leden van diverse kerkgenootschappen en daarvan getuigen hun verhalen. De oudste herinneringen gaan terug naar de periode van vóór en tijdens WOII. Juist toen toonde de kerk haar maatschappelijke betrokkenheid: de deelnemers herinneren zich nog de maaltijdverstrekking in de Malakkakapel. Als student in oorlogstijd kreeg je te maken met een inval van de Duitsers in het collegegebouw en werd je naar concentratiekamp Vught gevoerd, waar een van hen iedere zondag een ‘toespraak’ hield ter vervanging van de kerkdienst.

Tot en met de jaren vijftig stond het dagelijkse leven in het teken van de kerk en de kerkelijke gemeenschap: je bezocht zondags de kerkdienst, maar ging daarnaast ook naar de kinderkerk of de zondagsschool. Het schoolleven, zeker in katholieke gezinnen, betekende een dagelijkse kerkgang in schoolverband onder al dan niet streng toezicht van de broeders en nonnen. De vrije tijd werd traditiegetrouw doorgebracht in kerkelijke verenigingen zoals de padvinderij, de gymnastiek, de voetbal of het zangkoor, ’s zomers ging je mee op kamp.
De roerige jaren zestig leidden tot nieuwe ontwikkelingen in de kerkgemeenschappen: minder priesters en meer vrouwen in het ambt, meer buurt-activiteiten in de kerkgebouwen, sloop van kerkgebouwen, het samengaan van wijkgemeenten met alle problemen van dien, de oecumene. Het betekende voor veel deelnemers aan de verhalentafel een herbezinning op hun rol in de kerk, het begin van individuele zoektochten die vaak hebben geleid tot nieuwe keuzes. In een enkel geval betekende het een definitieve breuk met de kerk, welke gepaard ging met het verlies van een stukje vertrouwd sociaal leven.

Uit al deze herinneringen zijn verhalen ontstaan en opgeschreven, waardoor u als lezer een beeld krijgt van een bloeiend kerkleven in Den Haag vanaf de jaren dertig in de vorige eeuw.
Een aantal van de verhalen is opgenomen op een luister-cd.
De deelnemers hebben met elkaar geschiedenis geschreven, die het waard is om door te geven aan een nieuwe generatie Hagenaars.

Wij wensen iedereen veel lees- en luisterplezier!

Heleen Hebly, Bibliotheek Den Haag
Anita Hendriks, Stek - voor stad en kerk